Jak wykorzystać interaktywne memo logopedyczne z serii Czytaj z Albikiem?

Te niewielkie i niepozorne pudełeczka kryją w sobie ogrom możliwości. Aktywności, które możemy przeprowadzić przy użyciu memo, nie tylko cieszą dzieci i zajmują je na długi czas, ale także wspierają ich rozwój. Świetna zabawa jest jednocześnie treningiem artykulacji, pamięci, percepcji słuchowej i wzrokowej.

Gry zawierają materiał dotyczący trzech szeregów – ciszącego, syczącego i szumiącego, z których realizacją dzieci często mają trudności, w związku z czym trafiają do gabinetów logopedycznych. Memo ma aż 6 części, po 2 dla każdego szeregu. Zestawy zawierają po 48 żetonów oraz 2 karty aktywności.

Na każdym interaktywnym żetonie memo znajduje się ilustracja i zakodowane są trzy nagrania: dźwięk, wyraz oraz krótki opis. Podczas gry można wykorzystywać obrazki dotyczące jednej głoski lub dwóch z tego samego szeregu, albo użyć tylko kilku wybranych elementów. Zestawy skonstruowane są tak, aby posłużyć się wieloma różnymi zastosowaniami. Dzięki temu możemy dowolnie urozmaicać ćwiczenia oraz indywidualnie stopniować ich trudność w zależności od możliwości i umiejętności dziecka.

Najłatwiejszym ćwiczeniem słuchowym, od którego warto rozpocząć zabawę, zwłaszcza z młodszymi dziećmi, jest odtwarzanie za pomocą pióra Albik nagrań z żetonów i porównywanie, czy słyszymy to samo, czy coś innego. Może to być ćwiczenie słuchowe werbalne, gdy dziecko dotyka piórem ikony żarówki, dzięki czemu słyszy wyraz, lub niewerbalne, gdy dotyka ikony nutki i słyszy dźwięk.

Do kolejnych wariantów gry rozdzielamy żetony, tak aby dorosły i dziecko mieli takie same zestawy. Dziecko ma przed sobą widoczne obrazki, a dorosły wykłada ze swojej puli jeden żeton odwrócony rewersem. Dziecko odsłuchuje wyraz, dotykając ikony żarówki, i szuka wśród swoich żetonów pasującego do nagrania obrazka. Jeśli uważa, że znalazło odpowiedni, odwraca żeton dorosłego i porównuje wzrokowo obrazki lub odwraca swój żeton, odsłuchuje wyraz i porównuje słuchowo, czy jest taki sam. To ćwiczenie można wykonywać również w odwrotnej wersji. Żetony dziecka są zwrócone obrazkami do dołu, dorosły wybiera ze swojej puli jeden element i kładzie tak, aby obrazek był widoczny, a dziecko, dotykając piórem ikon, słucha wyrazów na swoich żetonach i szuka tego pasującego.

Możemy też zastosować wariant, w którym zarówno dorosły, jak i dziecko mają żetony zwrócone rewersami do góry. Dziecko odtwarza wyraz lub dźwięk i tylko słuchowo szuka takiego samego wśród swoich elementów. Po odnalezieniu tego właściwego może odwrócić obydwa żetony i sprawdzić zgodność obrazków.

Następna gra przypomina klasyczne memo, ale par nie odnajdujemy za pomocą zmysłu wzroku, lecz słuchu. Odwracamy wszystkie żetony obrazkami do dołu i szukamy par takich samych wyrazów. Jeśli chcemy przy okazji poćwiczyć artykulację, każdy usłyszany wyraz powtarzamy. Możemy też ustalić, czy po odsłuchaniu wyrazu odwracamy żeton, aby zobaczyć obrazek (co dodatkowo ułatwia zapamiętywanie), czy wybieramy trudniejszą wersję i szukamy par tylko słuchowo.

Zamiast wyrazów można szukać par takich samych dźwięków – dotykając ikony nuty. Jeśli nagrania są identyczne, gracz dostaje punkt i szuka kolejnej pary. Jeśli żetony nie tworzą pary, grę kontynuuje kolejna osoba. Początkowo, dla ułatwienia, możemy połowę żetonów umieścić po prawej stronie, a drugą po lewej, dzięki czemu mamy mniejszą pulę elementów, wśród których szukamy takiego samego nagrania.

Część słów występujących w memo jest popularna i znana, ale niektóre (takie jak „zozulka”, „płoć” lub „dżokej”) są zupełnie obce najmłodszym. Dzięki objaśnieniom zakodowanym na żetonach dzieci poznają nowe pojęcia. Gra poszerza zasób słownictwa oraz wiedzę. Przed odsłuchaniem można poprosić dziecko o próbę wyjaśnienia, co oznacza dane słowo, a następnie zweryfikować to, odtwarzając nagranie.

Kolejna zabawa doskonaląca pamięć słuchową polega na słuchaniu i zapamiętywaniu. Wykładamy przed dzieckiem kilka żetonów obrazkami do dołu. Możemy zacząć od jednego lub dwóch, a w miarę postępów zwiększać liczbę. Za pomocą pióra jedna osoba odtwarza wyrazy po kolei, a druga zapamiętuje i po wysłuchaniu wszystkich stara się powtórzyć je w takiej samej kolejności.

Jeśli dzieci już wielokrotnie odsłuchiwały nagrania i dobrze poznały grę, możemy spróbować zabawy, w której jedna osoba odtwarza dźwięk, a druga próbuje odgadnąć pasujący do niego wyraz. Za pomocą pióra sprawdzamy, czy o to słowo chodziło.

Innym ćwiczeniem zapewniającym trening pamięci jest zapamiętywanie nowych słów. Pokazujemy obrazek lub kilka obrazków, a zadaniem małego gracza jest powiedzenie, co się na nich znajduje. Dziecko może samo sprawdzić, czy dobrze zapamiętało wyrazy, odtwarzając nagranie.

Jeśli pióro akurat się ładuje lub po prostu nie mamy warunków do odsłuchiwania nagrań, możemy zagrać w klasyczne memo z odsłanianiem obrazków. A może ktoś podejmie wyzwanie i w ramach gry w tradycyjne memo dołączy obrazki z drugiej części dotyczącej tego samego lub innego szeregu?

Interaktywne memo logopedyczne to nie tylko żetony. Ilustrowane karty aktywności dołączone do zestawu to mnóstwo materiału do ćwiczeń i zabaw logopedycznych! W każdym pudełku znajdują się dwie takie karty, dzięki którym możemy posłuchać pojedynczego wyrazu, frazy lub całego zdania. Podczas zabaw kartą aktywności doskonalimy zarówno artykulację, jak i pamięć słuchową. Najlepiej zacząć od odtwarzania i powtarzania pojedynczych słów (na przykład „zebra”), następnie przejść do odsłuchiwania pary/kilku wyrazów („zadowolona zebra”), a na końcu podjąć próby powtarzania całych zdań („Zadowolona zebra prezentuje zdrowe zęby”). To ostatnie zadanie jest nie lada wyzwaniem, nie tylko pod względem artykulacyjnym, ale także pamięciowym. Wyrazy zostały dobrane w bardzo przemyślany i dokładny sposób, tak aby ćwiczone głoski znajdowały się we wszystkich pozycjach w wyrazach, czyli w nagłosie, śródgłosie i wygłosie, a także w towarzystwie różnych głosek.

Powtarzanie to ogromna frajda, zwłaszcza gdy głos dziecka jest nagrywany i możemy go odtworzyć za pomocą pióra Albik. Porównując swoje nagranie z wymową lektorki, można na bieżąco korygować wymowę. Dużą atrakcją, a także świetnym ćwiczeniem słuchowym, jest też naprzemienne powtarzanie – raz dziecko, raz dorosły. Warto czasami się pomylić i powiedzieć na przykład „zubr” zamiast „żubr” lub „szapla” zamiast „czapla”. W ten sposób sprawdzimy nie tylko czujność dziecka, ale także dostaniemy ważną informację na temat jego słuchu fonemowego, czyli tego, czy potrafi usłyszeć różnicę.

Karty w połączeniu z żetonami to również doskonały materiał do ćwiczeń percepcji wzrokowej. Duże ilustracje można potraktować jak wyszukiwankę, na której odnajdujemy obrazki z żetonów. Na kartach zakodowano mnóstwo nagrań, więc już samo odszukiwanie ich za pomocą pióra jest świetną zabawą i dobrym ćwiczeniem spostrzegawczości.

Cichodźwięki, Sykodźwięki i Szumodźwięki to wspaniałe narzędzia na zajęciach logopedycznych w gabinecie. Sprawdzą się znakomicie w trakcie terapii wad wymowy oraz podczas wywoływania głosek, na przykład w przypadku opóźnionego rozwoju mowy. Memo stanowi świetne uzupełnienie terapii logopedycznej w warunkach domowych, gdzie, jak wiadomo, dzieci czasem niechętnie ćwiczą z rodzicami. To ciekawe urozmaicenie ćwiczeń logopedycznych, które zazwyczaj wymagają wielu żmudnych powtórzeń przez długi czas. Interaktywne memo jest również bardzo pomocne, jeśli rodzic nie jest w stanie idealnie wyartykułować niektórych głosek podczas ćwiczeń w domu. Dzieje się tak na przykład w rodzinach wielojęzycznych lub gdy dorosły sam ma wadę wymowy. Dzięki ćwiczeniom z piórem Albik dziecko słyszy poprawną wymowę lektorki i po niej powtarza wyrazy, frazy lub zdania. Ćwiczenia z Albikiem są przyjemnością i dobrą zabawą, a nie nudnym i przykrym obowiązkiem.

Memo doskonale nadaje się do profilaktyki logopedycznej oraz jako wsparcie terapii. Jest przydatne w domach, gabinetach i przedszkolach – wszędzie tam, gdzie są dzieci ciekawe świata, uwielbiające odkrywać i uczyć się nowych rzeczy. Oczywiście poprzez zabawę!