Temat niepełnosprawności, neuroróżnorodności oraz stałych lub czasowych dysfunkcji pojawia się w przestrzeni publicznej, medialnej i w materiałach wydawniczych coraz częściej. Zdecydowanie należy go poruszać również po to, by już najmłodszych uwrażliwiać na akceptację i potrzeby osób z niepełnosprawnościami. Z kolei dzieciom żyjącym z niepełnosprawnością na co dzień pozwoli to włączać się w grupy rówieśnicze oraz dostępne dla nich aktywności.
Wśród wydanych i przygotowywanych pozycji z serii Czytaj z Albikiem znajdziecie szereg książek, w których pojawiają się bohaterowie z niepełnosprawnościami. Dzięki nim Wasze pociechy oswoją się z obecnością w swoim otoczeniu nie tylko pełnosprawnych rówieśników i dorosłych. Te zaś, które same należą do osób ze specjalnymi potrzebami, będą mogły identyfikować się z postaciami na ilustracjach. Poniżej krótka ściąga, jakie zagadnienia z tego obszaru są poruszane w książkach z serii.
Dysfunkcja słuchu
Dzieci z aparatami słuchowymi są w kilku albikowych tytułach. W książce „Świat pełen dźwięków” w rozdziałach czwartym (w przedszkolu) i piątym (na koncercie w filharmonii) pojawia się mała Ola. Dzieci dowiedzą się, w jakim celu dziewczynka nosi aparat oraz jak kontaktuje się ze swoją niesłyszącą mamą. Znajdą tam także przystępne dla malucha wyjaśnienie języka migowego. Litery w języku migowym zostały z kolei zaprezentowane w książce „Moje pierwsze literki”.
Kolejną bohaterką z aparatem słuchowym jest Justyna z książki logopedycznej „Szumią liście”. W pierwszym rozdziale po dotknięciu ikony żarówki lub ikony chmurki i aparatu słuchowego na uchu pięciolatki można się dowiedzieć, czym jest to urządzenie. Dziewczynka występuje w czterech rozdziałach tej pozycji.
Aparat słuchowy jest także na uchu Piotrka w pierwszym rozdziale książki „Szkoła pełna ortografii”. Czytelnik usłyszy, że chłopiec właśnie rozpoczyna trzeci rok nauki w klasie integracyjnej.
Bohatera z dysfunkcją słuchu poznacie wkrótce w przygotowywanej obecnie książce „Matematyka wokół nas”. Trzecioklasista Franek, wielbiciel szachów i zadawania wielu pytań, pojawi się w trzech rozdziałach.
Dysfunkcja ruchowa
Osoby na wózkach pojawiają się w wielu pozycjach z serii Czytaj z Albikiem. Najmłodsze dzieci znajdą swoją rówieśniczkę na wózku, Łucję, w piątym rozdziale książki „Elementarz przedszkolaka”, na placu zabaw.
W podobnym otoczeniu, na przedszkolnym boisku, przedstawiony jest Mateusz w szóstym rozdziale książki „Poznaję emocje”. Chłopiec mimo ograniczeń z dumą gra w koszykówkę z koleżanką i kolegą.
Dorosłą osobę na wózku najmłodsi dostrzegą w trzech rozdziałach pomocy logopedycznej „Szumią liście”. Pani Karolina jest mamą Grażynki i Krysi i pracuje w bibliotece. Po dotknięciu piórem ikony żarówki i wózka w drugim rozdziale można usłyszeć, jak samodzielnie wprawia się taki wózek w ruch. Po dotknięciu ikony dialogu i wózka bohaterka dzieli się spostrzeżeniem, co jej zdaniem jest najtrudniejsze w takim sposobie poruszania się.
Wśród pozycji dla starszych dzieci kilkoro bohaterów na wózkach jest w książce „Sztuka”. Są to grafficiarz (w drugim rozdziale), producent wystaw (w trzecim), brytyjski artysta Ryan Gander (w czwartym) oraz chłopak obserwujący malowanie kawą (w ósmym rozdziale).
Odbiorcy chcący doskonalić znajomość ortografii poznają Mateusza Jaskółkę w czwartym rozdziale „Szkoły pełnej ortografii”. Po dotknięciu piórem ikony żarówki i wózka chłopaka usłyszą o technicznych rozwiązaniach w budynku szkoły umożliwiającym poruszanie się osobom na wózkach.
W tej samej książce z pewnością trafią również na chłopca z ubytkiem ręki, który wspina się na zjeżdżalnię na szkolnym placu zabaw.
Uczeń na wózku pojawi się też w przygotowywanej, wspomnianej już książce „Matematyka wokół nas”. Bartek będzie na lekcji matematyki w siódmym rozdziale, a w swoim wózku odnajdzie okręgi, odcinki, kąty i prostokąty.
W książce „Język hiszpański”, która dołączy do albikowego zbioru, na wózku będzie jedna z uczennic oraz kobieta spacerująca z mężem po parku jednego z hiszpańskich miast.
Dysfunkcja wzroku
W wielu starszych i nowszych książkach z serii Czytaj z Albikiem są przedstawione osoby noszące okulary korekcyjne, ale o samej dysfunkcji mały czytelnik może dowiedzieć się nieco więcej w czwartym rozdziale książki „Świat pełen dźwięków”. Po dotknięciu piórem ikony żarówki i przedszkolaczki Kasi w okularach usłyszy, dlaczego szkła są dla niej ważne.
Dorosłych z niepełnosprawnością wzroku starsze dzieci znajdą w książce „Sztuka”. Dowiedzą się, jak panowie Michał i Kamil mogą podziwiać obrazy pomimo swoich trudności oraz czym dokładnie są tyflografiki i audiodeskrypcja. Usłyszą nawet jej krótki fragment! Przekonają się, że sztuka jest dla wszystkich.
W przygotowywanych nowościach także będą osoby z tą niepełnosprawnością. W książce „Matematyka wokół nas” podróżna z białą laską w hali dworca kolejowego i lektor główny opowiedzą o specjalnych oznaczeniach dla osób niewidomych i słabowidzących oraz możliwości skorzystania z asysty w dostaniu się do pociągu.
Z kolei w książce „Psy, koty i inne istoty”, która powinna ukazać się jeszcze w tym roku, posłuchacie o pracy psiego asystenta osoby niewidomej lub z inną niepełnosprawnością.
Zespół Downa
W książkach z serii Czytaj z Albikiem są także bohaterowie z zespołem Downa. Jednym jest przedszkolak Leszek, występujący w dwóch rozdziałach książki „Szumią liście”, który z całą dozą swojej empatii pociesza płaczącego kolegę. Drugim jest uczeń Grześ siedzący wśród widzów podczas swojej pierwszej wizyty w teatrze w siódmym rozdziale książki „Szkoła pełna ortografii”.
Nadwrażliwość na dźwięki
W trzech albikowych pozycjach pojawia się wątek nadwrażliwości na dźwięki. W „Świecie pełnym dźwięków” poznacie Henia, który nie ma ochoty brać udziału w przedszkolnej zabawie i przygląda się jej z boku, a podczas koncertu w filharmonii siedzi w słuchawkach wyciszających. Po dotknięciu ikony żarówki lub nuty i Henia usłyszycie, w czym mu pomaga taki gadżet.
Kajtek, mały bohater książki „Elementarz przedszkolaka”, w szóstym rozdziale wykonuje obrazek, również mając na głowie słuchawki. Po dotknięciu piórem ikony żarówki i Kajtka lub słuchawek maluchy dowiedzą się, dlaczego je założył.
Dorosły w słuchawkach pojawia się w książce logopedycznej „Dudnią bębny”. Młody mężczyzna robiący zakupy w sklepie może dzięki nim uniknąć hałasu, który w takim miejscu często się zdarza.
Mamy nadzieję, że dzięki przykładom z serii Czytaj z Albikiem młodsi i starsi czytelnicy będą mieli łatwość w integracji z rówieśnikami z niepełnosprawnościami, a te dzieci, których temat dotyczy bezpośrednio, odnajdą w bohaterach na kartach książek część siebie i swojej codzienności i upewnią się, że są tak samo ważne i wartościowe, jak ich koleżanki i koledzy bez niepełnosprawności. Najistotniejsze jednak, by nabrały tego przeświadczenia w pełnym wymiarze, funkcjonując w realnym świecie i dzięki nam, dorosłym.
Tekst: Natalia Gamrat
